Ý kiến về ngày kỷ niệm công tác xã hội thế giới 12.11

Từ lâu rồi (bắt đầu từ năm 1998 do Nhóm CTXH tại TP. HCM tổ chức tại số 43 Nguyễn Thông quận 3 TP. HCM) chúng ta vẫn tiếp tục tổ chức ngày kỷ niệm này theo truyền thống của ngành CTXH. Nhưng IFSW (hiệp hội quốc tế các nhân viên xã hội không còn chọn ngày 12/11 để kỷ niệm ngày CTXH nữa mà vào tháng 03 và tháng 4 hằng năm, cụ thể là trong năm 2008 là ngày 15.04.2008 và cũng đã chọn ngày 17 tháng 03 năm 2009 và 16 tháng 03 năm 2010 với chủ đề " Social Work and Social Development: The Agenda"( xin xem tại website http://www.ifsw.org/en/p38001263.html).
Nếu chúng ta cứ giữ ngày truyền thống này tức là ngày 12/11 thì phải xem đó là ngày kỷ niệm truyền thống của ngành CTXH Việt Nam hơn là ngày quốc tế. Còn nếu như chúng ta muốn hội nhập với thế giới thì cần chọn ngày kỷ niệm theo IFSW và nội dung kỷ niệm cũng theo đề nghị của IFSW thì sẽ hay hơn.
Trên đây là một đề nghị để chúng ta cùng xem xét trong xu hướng hòa nhập với thế giới của ngành CTXH còn son trẻ của chúng ta.Dưới dây tôi xin chép lại nội dung thông báo của IFSW:
NEWS
North America
Recent Additions
WSWD 2008
Archives News
WORLD SOCIAL WORK DAYS
2009-10
The dates for World Social Work Day (WSWD) have been decided — the third Tuesday in March every year. This means that the next 2 WSWD will be as follows:
17 March 2009
16 March 2010
The theme for both days will be linked to the global consultation preceding the 2010 World Conference in Hong Kong which will help set the world social agenda for the next decade
'Social Work and Social Development: The Agenda'
Everybody can join in World Social Work Day - it belongs to us all. Make your own arrangements and feel connected to the world of social work — all we ask is that you let IFSW know about your plans and that you send us a report.
IFSW will issue briefing material for member organisations and others wishing to join the growing number of participants in WSWD. This will be available later in the year.
2008
Social Workers around the World joined together to celebrate the Second World Social Work (WSWD) Day April 15, 2008. This annual event is held to focus on social work's contributions to society and be part of an ongoing dialogue with all partners on how challenges linked to social conditions can met by communities.
Nguyễn Ngọc Lâm

Ba gương mặt trong ngành công tác xã hội

Hiện nay trong ngành công tác xã hội chuyên nghiệp có ba gương mặt nổi bật, xin được nêu như sau:
Gương mặt 1: Đó là những nhân viên xã hội đang làm việc tại các trung tâm nuôi dưỡng những người trong hoàn cảnh dặc biệt khó khăn, tại các trại phong,tại các dự án phát triển ở những vùng nghèo đói, ở các vùng sâu và xa, họ làm việc một cách âm thầm, vì lợi ích của các thân chủ của mình, lương của họ còn thấp hoặc là tình nguyện viên, xã hội chưa biết đến họ, họ làm việc vì mục tiêu cao cả, vì con người.

Gương mặt 2: Đó là người có uy tín, có trình độ chuyên môn cao và rộng, thường xuất hiện trên các phương tiện truyền thông, có những bài viết về các vấn đề xã hội nóng bỏng, cảnh báo cho mọi người. Họ có vai trò phản biện, góp ý về mặt chuyên môn để những người làm chính sách quan tâm hơn trong hoạch định, họ có ý nguyện làm sao xã hội được phát triển tốt hơn và bền vững hơn.

Gương mặt 3: Hiện cũng có loại người này. Họ là người mới có kiến thức chuyên môn, còn trẻ, nhưng với nhiều tham vọng. Họ cũng xuất hiện thường xuyên trên các phương tiện truyền thông, họ chạy dự án và với tiền lương cao ngất trời.Họ tự PR về hoạt động của họ, thậm chí PR cả bản thân cá nhân mình và còn lợi dụng cả một số người có uy tín để hỗ trợ cho mình nữa.Không biết các đối tượng trong dự án của họ được hưởng lợi ích gì không mà chúng ta chỉ thấy cá nhân người đó luôn được ca ngợi, được coi như người mẫu mực trong cuộc sống.Vậy là họ làm việc cho ai? Hay là vì lợi ích của chính bản thân của họ?

Vậy theo bạn, ai trong các gương mặt nêu trên đáng được tôn vinh trong ngành công tác xã hội chuyên nghiệp của chúng ta?
Nguyễn Ngọc Lâm

Báo động đỏ với những ”Vedan xã hội”

Báo động đỏ với những ”Vedan xã hội”
TT - Mấy tuần nay, có hai câu chuyện liên quan về học sinh cứ đeo đuổi tôi. Đó là chuyện hai học sinh giết tài xế để cướp taxi và một học sinh lớn bắt cóc một học sinh nhỏ để tống tiền. Chưa kịp quên thì hôm kia một phóng viên Tuổi Trẻ điện thoại hỏi: ”Cô nghĩ gì về chuyện nữ sinh đánh nhau, không phải đánh bằng tay trơn mà dao búa hẳn hoi... Mà nguyên nhân có thể là một chuyện không đâu vào đâu”.

Tối đó, mở tờ Tuổi Trẻ ngày 20-9 lại thấy một tin rùng rợn: Một bé gái 3 tuổi bị hành hung dã man. Gót chân bị cắt gân, hai đầu ngón tay bị cắt đứt... nhiều vết trầy xước trên lưng, mặt và đầu bầm tím. Em đã hôn mê khi tới bệnh viện. Rồi tờ Phụ Nữ ngày 19-9 nói về hai thanh niên (22 và 18 tuổi) lãnh 18 năm tù vì tội giết người cướp tài sản. Nạn nhân không ai khác hơn là bạn tình đồng tính của một trong hai em. Chúng tới nhà nạn nhân đợi anh ta ngủ say rồi giết tỉnh bơ. Tin kiểu này dường như ngày nào cũng có.

Đó là không nói đến những tệ nạn đã thành bình thường vì quá quen thuộc. Ví dụ nạn phá thai mà VN chiếm vị trí trong top 5 thế giới, trong đó tỉ lệ vị thành niên khá cao. Rồi tình hình ly hôn ở lứa tuổi khá trẻ ngày càng tăng. Không nhắc đến nạn ma túy và tình hình nhiễm HIV chưa giảm là chuyện thường ngày ở huyện!

Chiều nay đang ngồi trên xe buýt nghĩ ngợi về mấy chuyện này bỗng nhiên điện thoại reo. Lại một bạn phóng viên réo: “Cô ơi viết giùm Sài Gòn Tiếp Thị một bài về chuyện cha mẹ giết con cái, con cái giết cha mẹ”! Tôi chỉ biết kêu trời vì một công dân lẻ loi nhỏ bé như tôi làm sao đưa ra nổi lời giải cho một câu chuyện thuộc về quốc gia đại sự! Một vấn đề lẽ ra từ lâu phải triệu tập một hội nghị Diên Hồng với cả trăm nhà tâm lý học, xã hội học, đạo đức học... để tìm lời giải và hướng giải quyết!

Tội phạm đang trẻ hóa và nghiêm trọng hóa ở mức báo động đỏ. Cộng với tội phạm người lớn nói chung, rõ ràng là có gì đó bất bình thường. Mức độ dã man nhất là trong người thân với nhau chưa từng thấy.

Xã hội VN dường như đang trong một giai đoạn “phi quy chuẩn” (anomie). Nói cách khác là sự lung lay của hệ thống chuẩn mực hay hệ thống các giá trị đạo đức. Trách gia đình và nhà trường chưa đủ vì cái gốc thuộc về tầm vĩ mô. Tôi nghĩ có lẽ đó là do chỉ tập trung vào phát triển kinh tế mà thiếu quan tâm giải quyết, nhất là phòng ngừa các hậu quả xã hội tiêu cực luôn đi kèm.

Những tấm gương sáng thường được dùng để hi vọng làm công việc giáo dục đạo đức nhưng lại quá cao xa mà trẻ chỉ “nghe” nói đến. Còn xung quanh, bên cạnh thì chúng “thấy” quá nhiều gương xấu. Mà “trăm nghe không bằng một thấy” kia mà!

Nếu giàu lên mà người sống không ra người thì đất nước vẫn là chậm phát triển. Vì vậy, tôi nghĩ nếu không sớm hành động quyết liệt với vụ “Vedan xã hội” này, thì sức tàn phá sẽ rất kinh khủng...

NGUYỄN THỊ Oanh
Bao Tuổi Trẻ ngày 24/09/2008

MỘT VÀI KINH NGHIỆM TRONG ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN XÃ HỘI

MỘT VÀI KINH NGHIỆM TRONG ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN XÃ HỘI
Nguyễn Ngọc Lâm

Hiện nay đã có nhiều trường đại học trong cả nước đã mở và đào tạo ngành công tác xã hội. Đây là một tín hiệu tích cực cho sự phát triển đội ngũ nhân viên xã hội sẽ góp phần trong việc giải quyết các vấn đề xã hội một cách khoa học hơn. Việc chia sẻ kinh nghiện là cần thiết để hình thành mối liên kết và hợp tác lẫn nhau vì sự phát triển chung của ngành.
Công tác đào tạo nhân viên xã hội tại Việt Nam cần chú trọng một số đặc điểm của nó
không giống như các ngành đào tạo khác trong mục tiêu đào tạo, người giảng dạy, yêu cầu
về tài liệu học tập, môi trường thực tập của sinh viên và người hướng dẫn thực tập và sản phẩm được đào tạo là người phải như thế nào.

1. Mục tiêu đào tạo

Như chúng ta đã biết mục tiêu của ngành là đào tạo nhân viên xã hội chuyên nghiệp mà tính chuyên nghiệp của ngành này là làm việc với con người. Làm việc với con người trong hoàn cảnh khó khăn thì lại rất khó vì thế trên thế giới người ta xem Công tác xã hội là một nghệ thuật, là một nhề của mối quqan hệ người và người với những kỹ năng chuyên nghiệp. Nghệ thuật trong việc thiết lập các mối quan hệ với người được giúp đỡ và môi trường xã hội cùng với kỹ năng giao tiếp, lắng nghe, cách ăn nói hiệu quả, thái độ phù hợp…và có kiến thức mang tính tổng hợp và liên ngành trong hệ thống an sinh xã hội, văn hoá, kinh tế chính trị của xã hội. Làm thế nào để chúng ta đạt được và có được những sản phẩm hội đủ những chuẩn mực như vậy thật quả là không dễ dàng chút nào một khi chúng ta vẫn còn thiếu thốn về nhiều mặt do cơ chế tuyển sinh, tài liệu học tập, người giảng dạy. người hướng dẫn thực tập, môi trường thực tập cho sinh viên còn giới hạn, nghề nghiệp chưa được công nhận chính thức, xã hội chưa biết nhiều về ngành nghề này. Do đó nghề này không phải ai cũng thích hợp, cần có sự lựa chọn đúng người học, có những người giỏi nhưng họ lại không phù hợp với nghề này ( do tâm lý, quan điểm sống, cách nhìn vấn đề, thái độ…thường người hiểu rõ ngành nghề này và quyết định chọn ngành này trước khi vào học đều có động cơ học tập tốt hơn những người chọn nó vì không thể vào học các ngành khác). Hiện nay chúng ta chưa chủ động chọn được sinh viên phù hợp với nghề vì người học phải là người có động cơ theo đuổi ngành nghề này, có cái tâm, cân bằng về mặt tâm lý, lạc quan yêu đời, yêu cuộc sống, yêu con người, tin vào khả năng của người khác. Chương trình đào tạo cũng còn nhiều bất cập ( phải dây theo chương trình khung của BỘ GD và ĐT). Những môn học công cụ và cốt lõi chuyên ngành vần còn ít và dành nhiều thời gian cho những môn ít quan trọng cho ngành nghề. Thời gian thực tập cũng bị giới hạn, chưa đủ cần thiết để rèn luyện sinh viên cứng cáp hơn tính chuyên nghiệp của nghề. Một cái khó khăn tiếp theo là người thầy.

2. Người thầy giảng dạy

Sản phẩm được đào tạo tùy thuộc rất nhiều vào người thầy: người thầy không chỉ
dạy lý thuyết mà dạy cả thực hành, cung cách ứng xử trước con người có vấn đề như thế nào, cách nhìn về họ ra sao, hiểu con người họ như thế nào và cùng làm việc với họ như thế nào, đó là một quá trình nghệ thuật và nếu người thầy chưa bao giờ lăn lộn trong mối quan hệ giúp đỡ này thì làm sao truyền được tính nghệ thuật và các kỹ năng cần thiết cho người học, khó mà truyền cái tâm của chính mình cho người học. Người thầy ngoài kiến thức và phương pháp sư phạm cần có, phải là một nhân viên xã hội có nhiều kinh nghiệm (tốt nhất vừa tham gia thực hiện dự án xã hội vừa giảng dạy), tha thiết với nghề thì mới có thể truyền được cái tâm của mình, cũng như cái tinh thần, cốt lõi của ngành nghề này cho sinh viên, nếu không họ sẽ chỉ là những con người hành nghề như một cái máy, khô khan và cứng nhắc trong công việc. Việc tìm ra những người thầy như thế thật là khó khăn trong thời điểm hiện nay.

3. Tài liệu học tập

Bất cứ đào tạo một ngành nghề nào đó vấn đề cần thiết và tối quan trọng là tài liệu học tập và tài liệu tham khảo cho sinh viên. Khó khăn lớn là hiện nay là chúng ta đang chuyển dịch từ tài liệu của nước ngoài và sử dụng nó trong giảng dạy. Nhưng tài liệu của nước ngoài được xây dựng dựa trên nền văn hóa, hệ thống an sinh xã hội, quy tắc đạo đức và luật lệ riêng của họ, nhưng công tác xã hội thì lại được thực hành dựa trên nền văn hóa riêng của từng nước, từng dân tộc thì mới hiệu quả. Từ đó đòi hỏi ở người thầy phải diễn giải theo nền văn hóa của chính mình, đừng để sinh viên học cái của nước ngoài để ứng dụng vào tình hình cụ thể của Việt Nam thì họ sẽ bở ngỡ và lạc lỏng, khó thích nghi và hòa nhập.
Một xu hướng cần có là Việt Nam hóa ngành công tác xã hội, một khi ngành nghề này được công nhận và phát triển mạnh trong tương lai và có Hội đoàn chuyên nghiệp cụ thể để nhận lãnh trách nhiệm này. Trước mắt, người thầy phải lãnh trách nhiệm này, tức dịch thuật và trình bày theo phong cách Việt Nam, giảng dạy lý thuyết và hướng dẫn sinh viên ứng dụng nó vào bối cảnh của Việt Nam hiện nay.

4. Môi trường thực tập

Mội trường thực tập của sinh viên học ngành này là thực tập có hướng dẫn tại các cơ sở xã
hội, các dự án phát triển cộng đồng. Người hướng dẫn phải là nhân viên xã hội chuyên
nghiệp, có nhiều năm kinh nghiệm làm việc chuyên môn ở cả ba phương pháp ( cá nhân, nhóm và cộng đồng), cơ sở xã hội mà sinh viên đến thực tập cần có nhân viên xã
hội chuyên nghiệp đang làm việc tại chỗ. Nhưng hiện nay rất hiếm cơ sở có người chuyên nghiệp để hướng dẫn và hội đủ các kỹ năng hướng dẫn. Nếu không sinh viên chẳng học được gì, hoặc học qua loa, đối phó để có điểm qua đợt thực tập thì khó mà trở thành người chuyên nghiệp vì chính môi trường thực tập là nơi sinh viên tiếp cận thực tế, con người thật, rèn luyện các kỹ năng chuyên nghiệp, tập nhìn vấn đề một cách khách quan, biết phân tích vấn đề ở nhiều góc cạnh khác nhau, biết tạo mối quan hệ giúp đỡ chuyên nghiệp, biết cách tăng năng lực cho người bị thiệt thòi..đó là cà một vấn đề nan giải trong khi ở các quốc gia có ngành CTXH phát triển thì mọi cơ sở đều có nhân viên xã hội chuyên nghiệp làm việc và họ làm đúng theo ngành nghề và vì thế rất thuận lợi cho việc học thực hành của sinh viên, còn hiện nay tại VN chúng ta thì sinh viên học cái làm sai nhiều hơn
là cái làm đúng.
Công tác kiểm huấn là công tác hướng dẫn sinh viên thực tập. Công tác này cần được chăm
sóc kỹ vì nó giúp sinh viên rèn luyện để trở thành người chuyên nghiệp với những kỹ năng
thực hành chuyên nghiệp, giúp sinh viên tự khám phá về chính bản thân mình, tự điều chỉnh mình để phù hợp với nghề và khám phá vấn đề của cá nhân, nhóm và cộng đồng đang gặp khó khăn. Đó là một qua trình tương tác giữa người đã có kinh nghiệm trong nghề với người tập sự vào nghề để đưa đến sự thay đổi ở bản thân, ở tính cách, cách nhìn và lối sống. Kiềm huấn viên phải được đào tạo về phương pháp kiểm huấn theo một số chuẩn mực cần thiết để sinh viên có thể thay đổi một cách toàn diện phù hợp với nghề. Kiểm huấn viên phải luôn theo dõi các bước tập sự của sinh viên để chấn chỉnh những thói quen sai trái khi thực hành. Những thói quen thường có ở sinh viên chúng ta là :
• Phê phán thân chủ khi thân chủ có hành vi sai trái hoặc có giá trị, quan điểm khác với sinh viên hoặc phê phán những người không có chuyên môn trong công tác cộng đồng
• Vội cho lời khuyên
• Thiếu kỹ năng lắng nghe người khác
• Thiếu kỹ năng phân tích vấn đề một cách toàn diện, thường chỉ chú trọng đến vấn đề của cá nhân mà quên đi những tác động của môi trường sống
• Vội đưa ra giải pháp khi chưa tìm hiểu cặn kẽ vấn đề của thân chủ
• Thói quen áp đặt, buộc thân chủ thực hiện theo ý kiến của mình.
• Thiếu kỹ năng trong ghi chép và viết báo cáo
* Ít thắc mắc trước một sự kiện, cách làm của cơ sở hoặc về thân chủ nên sinh viên ít đặt câu họi để được giải đáp vì họi nhiều mới học được nhiều.
* Sinh viên cần ghi lại những cảm xúc của mình, những nhận định của mình khi thực và qua đó kiểm huấn viên mới mới có thể giúp sinh viên tự khám phá bản thân (cảm xúc gì lấn áp trước thân chủ, do quá khứ của sinh viên hay do giá trị riêng...?)và chấn chỉnh những suy nghĩ chưa đúng của sinh viên vì đó là những bước trong tiến trình chuyên nghiệp hoá.

5. Sản phẩm đào tạo : Nhân viên xã hội

Người thực hành công tác xã hội được gọi một cách tổng quát là nhân viên xã hội hoặc tác
viên phát triển theo cách gọi của một số nước khi tham gia các dự án phát triển xã hội. Vai trò của nhân viên xã hội là tạo sự thay đổi ở cấp độ cá nhân, nhóm và cộng đồng có vấn đề: Thay đổi lối sống, thay đổi hoàn cảnh, thay đổi cách nhìn vấn đề, thay đổi mối quan hệ…để mạnh hơn, có năng lực hơn, làm chủ chính mình để hoà nhập. Để đảm nhận tốt vai trò này chính bản thân nhân viên xã hội phải tự thay đổi chính mình. Hiểu chính bản thân và biết tự điều chỉnh mình thì mới có thể hiểu và giúp người khác tự thay đổi. Để có được sản phẩm theo sự đòi hỏi của chức năng và mục tiêu ngành nghề thì mội trường đào tạo phải là một môi trường thể hiện sự gắn bó, đoàn kết, hợp tác, trung thực, tôn trọng nhau trong mối quan hệ nghề nghiệp. Sinh viên ngoài việc học ở lớp, ở lý thuyết, ở thực hành còn học ở chúng ta về cách cư xử, về thái độ, về cách thể hiện nhân cách con người và nhất là tính chuyên nghiệp thông qua tiếp xúc với sinh viên. Con người, tính cách của các thầy cô là những tấm gương học hỏi của sinh viên.
Hiện nay cái khó trong cách thể hiện con người của một nhân viên xã hội là xã hội chưa thừa nhận chính thức nghề nghiệp nên chưa có áp lực định hình một khuôn mẩu nhất định từ xã hội lên nhân viên xã hội như ở một số ngành nghề khác như bác sĩ, luật sư…để họ luôn phấn đấu gương mẫu trong cách thể hiện đạo đức nghề nghiệp.Vấn đề này sẽ được giải quyết trong tương lai không xa. Một khi vấn đề này được giải quyết (tức có hành lang pháp lý cho việc thực thi nghề nghiệp) thì việc sử dụng sản phẩm đào tạo không còn khó khăn nhiều nữa.

Đào tạo trong ngành công tác xã hội không dễ dàng và không đơn giản như đào tạo ở một số ngành nghề khác. Công tác đào tạo phải sát với thực tế xã hội đang diễn ra, cần linh hoạt, thay đổi chương trình đào tạo để kịp thời phủ hợp với những biến đổi xã hội và những diễn biến của tình hình CTXH quốc tế, phải phục vụ cho nhu cầu xã hội. Nghiên cứu, đào tạo, thực hành, phục vụ cộng đồng là mối quan hệ xuyên suốt, tương tác hỗ trợ qua lại, góp phần không nhỏ vào sự phát triển xã hội bền vững.

Để học tốt ngành công tác xã hội

LÀM THẾ NÀO ĐỂ HỌC TỐT NGÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI?

Để học tốt ngành công tác xã hội (CTXH), điều quan trọng đầu tiên là bạn cần biết sau khi học ra trường bạn sẽ phải làm gì và làm ở đâu? Hiện có nhiều sinh viên đang học năm 2 hoặc năm 3 rồi vẫn còn thắc mắc về đầu ra của ngành CTXH này. Kế đến bạn phải là người như thế nào và cần trang bị những gì để có thể thàng công trong một nghề rất khó trong thực hành.

I. Sau khi ra trường mình sẽ làm gì?

Sau khi ra trường, bạn sẽ:

1. Được gọi là Nhân viên xã hội chuyên nghiệp (Social worker)
2. Học tiếp lên Cao học nếu bạn có điều kiện (trong nước hoặc ở nước ngoài) để tham gia giảng dạy tại các trường đại học, cao đẳng có mở ngành này (hiện còn rất thiếu giảng viên có chuyên môn về ngành này).
3. Làm việc tại các cơ sở xã hội hỗ trợ chăm sóc các thân chủ trong hoàn cảnh khó khăn. bị thiệt thòi như trẻ mồ côi, khuyết tật, trẻ em đường phố, người già neo đơn, các trung tâm cai nghiện ma túy…
4. Làm việc tại các tổ chức chính trị và xã hội như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Công đoàn…
5. Làm việc tại các bệnh viện hỗ trợ, tư vấn cho các bệnh nhân thiếu người chăm sóc, các phụ sản nghèo có khuynh hướng bỏ còn, các trường hợp nạo phá thai…
6. Làm việc tại các trường học phổ thông hỗ trợ, tư vấn tâm lý cho học sinh và gia đình có hoàn cảnh khó khăn, học kém, bị coi là cá biệt trong công tác CTXH học đường, tạo môi trường học tập thân thiện.
7. Tham gia vào các dự án phát triển đô thị, dự án phát triển cộng đồng hỗ trợ người nghèo tự vươn lên trong cuộc sống, dự án cải thiện môi trường dân sinh…
8. Làm việc tại các xí nghiệp lớn hỗ trợ cho công nhân có hoàn cảnh khó khăn, cải thiện mối quan hệ trong môi trường làm việc.
9. Tham gia nghiên cứu các đề tài xã hội, xây dựng dự án phát triển
10. Làm việc tại các trung tâm tư vấn tâm lý xã hội.
11. Làm việc tại các tổ chức xã hội quốc tế (cần thông thạo Anh ngữ)

Có thể nói đầu ra của ngành CTXH rất rộng sau khi ngành nghề này được Chính phủ chính thức công nhận và có một hành lang pháp lý chuẩn mực để thực thi nghề nghiệp.

II. Bạn phải là người như thế nào để có thể phù hợp với ngành CTXH này?

Ngành CTXH là một ngành của mối quan hệ giữa người và người, lấy con người làm trọng tâm, hỗ trợ con người trong hoàn cảnh khó khăn bằng cách phục hồi và tăng cường năng lực xã hội cho họ để họ có điều kiện và cơ hội hòa nhập vào cuộc sống bình thường và phát triển. Ngành CTXH cũng là một ngành khoa học mang tính chất liên ngành đòi hỏi người học phải có kiến thức rộng vế các lãnh vực khoa học khác như Xã hội học, Tâm lý học, khoa học Hành vi con người, Kinh tế học, Luật học, Y học, Giáo dục học, Nhân chủng học vv…vì trong thực thi nghề nghiệp bạn phải biết vận dụng tài nguyên xã hội và phối hợp với các ngành khác để thực hiện tố vai trò và mục tiêu của ngành.
Vì thê bạn phải là:
1. Người lạc quan trong cuộc sống, yêu cuộc sống, tin tưởng nơi con người dù họ là người như thế nào.
2. Người biết lấy con người làm trọng tâm, quan tâm đến ý kiến và sự tham gia của người khác
3. Người tự hiểu mình, luôn luôn tự điều chỉnh mình để hiểu rõ người khác trong bối cảnh sống của họ ( hành vi con người trong môi trường sinh thái)
4. Người có cái nhìn khách quan, không méo mó bới những thành kiến, biết tôn trọng giá trị của người khác khác với giá trị của chính mình.
5. Người cởi mở, dễ hòa nhập, nhiệt tình, giao tiếp tốt, thái độ thân thiện, rộng lượng và khiêm tốn.
6. Người biết làm việc theo nhóm, biết phối hợp với người khác trong công việc
7. Người có kiến thức rộng, luôn muốn học hỏi để nâng cao nghề nghiệp.
8. Người yêu nghề và tha thiết với công việc chuyên môn
9. Người biết tôn trọng người khác, không phê phán nguời khác

III. Bạn cần học như thế nào?
Để có được những điều nêu trên, trong học tập, bạn cần:

1. Có động lực học tập tốt vì tha thiết với nghề này
2. Luôn thắc mắc về các vấn đề được trình bày tại lớp cũng như khi tham khảo thêm tài liệu
3. Tham gia tích cực trong quá trình học, trao đổi với các thầy cô
4. Thực hành tốt các phương pháp trong CTXH và các kỹ năng nghề nghiệp
5. Rèn luyện kỹ năng giao tiếp và truyền thông
6. Rèn luyện kỹ năng phân tích vấn đề
7. Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm
8. Rèn luyện kỹ năng phát hiện tài nguyên cộng đồng
9. Rèn luyện kỹ năng phối hợp với người khác

Rất mong các bạn rà soát lại bản thân mình xem mình có phù hợp với ngành này hay không, nếu thấy không phù hợp thì nên sớm chuyển qua ngành khác, nếu không bạn phí thời gian vô ích. Còn nếu thấy phù hợp thì cứ thế mà xông lên phía trước. Chúc các bạn thành công trong sự nghiệp.

Người trong nghề

NGHỀ CÔNG TÁC XÃ HỘI : KHÔNG DỄ DẠY HỌC MÀ CŨNG KHÔNG DỄ HỌC

NGHỀ CÔNG TÁC XÃ HỘI : KHÔNG DỄ DẠY HỌC MÀ CŨNG KHÔNG DỄ HỌC

Hiện nay tứ Nam ra Bắc ngành Công tác xã hội được đào tạo tại các trường Đại học. Âu cũng là một bước phát triển mạnh của ngành vì nó phải thế do sự đòi hỏi của xã hội và của toàn cầu hoá. Điều cần quan tâm là nó phát triển quá nhanh về số lượng hơn là chất lượng và hình như ngành này có những yếu tố nào đó thu hút nhiều nhà khoa học, nhiều nhà trí thứcvà quản lý nhào vô mà không cần phải đợi có đầy đủ điều kiện để tổ chức giảng dạy theo đúng ngành nghề của nó. Đây là một ngành nghề làm việc với con người với những vấn đề phức tạp của môi trường sống của họ, đòi hỏi người thực hành nó không chỉ có tấm lòng tha nhân mà còn nhiều điều sâu sắc hơn như kiến thức rộng, kỹ năng, thái độ, nhân cách, hiểu rõ bản thân, biết tự điều chỉnh mình, biết lắng nghe và tôn trọng người khác, hiểu người khác vv….để hoàn thành vai trò của một nhân viên xã hội với đầy đủ trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp. Vì thế mà công tác đào tạo cho sinh viên để trở thành một nhân viên xã hội thực thụ phải như thế nào đó và nó không dễ trong giảng dạy, mà giảng dạy không dễ chút nào thì học cũng không dễ dàng gì. Trước hết xin nói về công tác giảng dạy vì giảng dạy là tiền đề của công tác học tập, học tốt hay không tuỳ vào giảng dạy.

Trong công tác giảng dạy, điều đầu tiên là giảng viên phải là người trong nghề vì đây là chúng ta dạy nghề, truyền nghề chứ không phải dạy hàm lâm, người dạy phải thật sự yêu nghề, gắn bó với nghề thì mới truyền được tinh thần của nghề cho người học và người học mới thấm được cái tinh thần nghề đó. Khi nói nghề thì như mọi nghề khác, hành nghề đòi hỏi sự thông thạo kiến thức về nghề, thông thạo kỹ năng thực thi nghề và cần có thái độ thích hợp để duy trì và phát triển nghề nghiệp. Đó là một chuổi đào tạo và tự đào tạo trong thực tế thực hành nghề và trao đổi chuyên môn với các đồng nghiệp. Dạy đòi hỏi ở người thầy có những điều đó, người thầy phải trải qua ít nhất một hai năm hành nghề, học hỏi nhiều kinh nghiệm trong cách tiếp cận thân chủ (cá nhân, nhóm và cộng đồng), phân tích vần đề và giúp thân chủ đươc tăng năng lực giải quyết vấn đề, đã phải lặn lội trong khu xóm nghèo nàn, ổ chuột, ở vùng sâu vùng xa, tìm hiểu các vấn đề của họ và giúp họ biết liên kết nhau đề xoá đói giảm nghèo, để cùng nhau phát triển, phải trải qua bầm dập vì những cản trở, áp lực nghề nghiệp thì mới thấm thía được cái hay, cái tinh tuý của nghề. Có như vậy người thầy mới có thể giúp sinh viên hiểu sâu về nghề, những mắc mứu của nghề, cho sinh viên thục hành rèn luyện tại lớp và tại hiện trường, cho sinh viên biết rõ cái khó của nghề trong hoàn cảnh hiện nay khi nghề chưa được chính thức công nhận, đừng để sinh viên ảo tưởng về nghề, cho họ biết rõ nghề công tác xã hội cũng như mọi nghề bình thường khác, đừng để họ tưởng rằng họ là sẽ là người của một nghề cao cả, một nghề mang lại hạnh phúc cho người khác rồi tự phụ tự cao tự đại coi người ngoài nghề không ra gì, tham quyền lực, áp đặt, thiếu hợp tác với người khác, để rồi từ từ xa rời cái cốt lõi của nghề là giúp người để họ tự giúp, để họ tự thay đổi qua sự tác động của mình chứ không phải do chính mình mang lại cho họ. Thầy chỉ dạy người khác thông qua cái gì mình thề hiện, người học sẽ học ở thầy sự khiêm tốn học hỏi của thầy, sự ân cần trong cách hỗ trợ nâng đỡ người bị thiệt thòi, học ở thầy khi thầy nhận ra những mặt yếu của chính mình trong cách nhìn vấn đề, học ở sự hy sinh của thầy vì nghề, những kinh nghiệm của nghề, tạo cho họ động lực yêu nghề để tăng động lực học tập và rèn luyện thực chất của nghề. Người thầy phải giúp người học hiểu rõ bản thân mình, hiểu rõ quá khứ của mình, điều gì hiện nay họ còn đang bị ảnh hưởng về quan điểm, giá trị trong cuộc sống, họ đang bị chi phối như thế nào trong môi trường sống của họ vì mỗi khi họ hiểu rõ bản thân thì họ mới có thể hiểu được người khác. Nói như thế thì lấy đâu ra nhiều người thầy như vậy để mà giảng dạy, nhưng mà phải như thế thôi vì nghề phải đòi hỏi như vậy.

Thế còn người học? Học không dễ phải không? Điều kiện đầu tiên là phải có động lực họ, động lực có trước khi vào học qua tìm hiểu nghề trong xã hội, qua người đang hành nghề hoặc động lực được tạo ra trong qua trình học do người thầy kích thích. Vấn đề hiện nay là có nhiều sinh viên vào học ngành này với lý do là không còn học được ở các ngành khác do điều kiện tuyển sinh quốc gia hiện nay nên việc thiếu động lực trong học tập là lẽ đương nhiên và như vậy sẽ là những nhân viên xã hội hành nghề như rô bốt, thiếu cảm xúc nghề nghiệp và có thể làm hại người khác. Một lớp học quá động từ 70- hơn 100 người thì không thể tạo động lực cho người học được và cũng không thể tạo được sự tham gia vào quá trình giảng dạy được, họ chỉ học lướt qua cái vỏ bọc bên ngoài của nghề thôi chứ khó có thể đi vào bên trong cái nhân của nghề được. Một số sẽ không học và rèn được các kỹ năng cần thiết cho nghề, họ rất yếu trong kỹ năng lắng nghe, kỹ năng vấn đàm, kỹ năng phân tích vấn đề của thân chủ trong bối cảnh môi trường sinh thái của họ, kỹ năng phối hợp với các ngành khác vì công tác xã hội mang tính liên ngành, kỹ năng viết báo cáo…Người thầy cũng cảm thấy bất lực. Cái khó hiện nay của người học là môi trường thực tập, thiếu những cơ sở xã hội, thiếu những nhân viên xã hội tâm huyết với nghề làm đúng chuyên môn hướng dẫn để sinh viên thực hành cái đúng của nghề mà chỉ học cái sai của nghề hoặc được hướng dẫn qua loa để rồi sinh viên bị méo mó, hiểu sai vấn đề, hiểu sai về nghề nghiệp sau khi ra trường. Chương trình đào tạo và thời gian thực tập cho sinh viên cũng là một vấn đề nan giải cho các cấp quản lý Khoa. Học nhiều thứ nhưng học về nghề thì không nhiều. Thời gian thực tập chưa đủ liều lượng để giúp sinh viên hình thành tính chất chuyên nghiệp. Một lớp học với không hơn 40 người là lớp học lý tưởng cho đào tạo nghề và người học được lựa chọn kỹ qua tuyển sinh của riêng ngành nghề với những tiêu chuẩn riêng của ngành đòi hỏi.

Một vài suy nghĩ về tình hình giảng dạy và học tập trong ngành nghề công tác xã hội. Số người đang được đào tạo sẽ ra trường, Họ cần phải học thêm ở môi trường thực thi nghề nghiệp những gi chưa được giảng dạy tại trường lớp. Rồi sẽ có bao nhiêu người theo được nghề, bao nhiêu người bỏ cuộc vì mưu sinh. Tương lai phát triển của nghề công tác xã hội còn đang tuỳ thuộc vào cấp quản lý vĩ mô và các thầy cô quản lý và giảng dạy ở các trường đại học hiện nay và còn nhiều thử thách.

Người trong nghề ( 02/04/2008)

Nhân viên xã hội và năm con chuột

Nhân viên xã hội và năm con chuột

NVXH không làm chuyện to tát nhưng có thể xúm lại để cắn đứt các nút thắt của cái “lưới chậm phát triển” đang bao vây con người . Nào là bạo lực gia đình, vi phạm quyền trẻ em, buôn bán phụ nữ, nào là HIV/AIDS, rồi những tiêu cực trong xã hội đang cản trở quá trình phát triển xã hội.Năm mới, xin chúc mỗi NVXH là con chuột dễ thương nhưng sẵn sàng dấn thân như mấy chú chuột trong câu chuyện để GIẢI PHÓNG CON NGƯỜI.
Tin tức những tháng cuối năm 2007 liên quan đến sự tổn thương của con người thật đáng lo âu. Nào là chuyện em Bình ở Hà Nội bị vợ chồng người chủ hành hạ dã man năm này qua năm kia, nào là chuyện người mẹ trẻ giết con ruột của mình. Nào là chuyện cô bảo mẫu dán miệng một em bé gây tử vong, rồi cô giáo đánh học sinh tới gãy xương mũi, hay cô giáo cho học sinh “đánh hội đồng” một bé gái tới tét miệng vì chuyện không đâu.Trước những vấn đề khủng khiếp này NVXH chưa có tiếng nói chung.

NVXH còn bé nhỏ quá! Nhưng có một “nhân vật” bé nhỏ mà làm được việc. Đó là CHÚ CHUỘT. Có một câu chuyện trong Quốc Văn Giáo khoa thư mà tôi còn nhớ đến bây giờ. Đó là chuyện bác cọp to đùng coi thường chuột bé xíu. Nhưng một hôm bác cọp bị sa lưới và kẹt trong đó (Các chú chuột xúm lại cắn lưới giải phóng bác cọp).NVXH không làm chuyện to tát nhưng có thể xúm lại để cắn đứt các nút thắt của cái “lưới chậm phát triển” đang bao vây con người . Nào là bạo lực gia đình, vi phạm quyền trẻ em, buôn bán phụ nữ, nào là HIV/AIDS, rồi những tiêu cực trong xã hội đang cản trở quá trình phát triển xã hội.Năm mới, xin chúc mỗi NVXH là con chuột dễ thương nhưng sẵn sàng dấn thân như mấy chú chuột trong câu chuyện để GIẢI PHÓNG CON NGƯỜI.
Nguyễn Thị Oanh

Bản Tin SDRC

Khi công dân thiếu các phẩm chất nhân văn

Khi công dân thiếu các phẩm chất nhân văn

Các công nhân trẻ tình nguyện dựng nhà cho bà con nghèo ở xã Phước Lộc, huyện Nhà Bè (TP.HCM) - Ảnh: K.Anh TT - Bài "Hai căn bệnh trong giáo dục" (Tuổi Trẻ ngày 24-2) của TS Trần Hữu Quang phần nào đã giải tỏa mối băn khoăn của tôi bấy lâu nay. Vì giáo dục trước tiên phải trả lời cho bằng được sản phẩm cuối cùng của nó là gì? Tôi hoàn toàn đồng ý với TS Quang, giáo dục trước tiên là dạy người, nghĩa là tạo ra những con người đúng nghĩa của nó để làm chủ thể của xã hội. Sự quan tâm đến nguồn nhân lực rất cần thiết nhưng không khéo ta chỉ nghĩ đến những "tay chân" - công cụ đơn thuần để phát triển kinh tế. Cho dù công dân có giỏi mấy về chuyên môn nếu thiếu các phẩm chất nhân văn thì xã hội ta cũng không đi lên nổi. Những vấn đề xã hội hiện nay, nếu không giải quyết và nhất là phòng ngừa cũng sẽ gây những tổn phí lớn về mặt kinh tế, đó là chưa nói đến một sự phát triển hài hòa giữa hai mặt kinh tế và xã hội. Tôi cảm thấy quá trình lịch sử mấy chục năm qua đã làm người VN đánh mất những phẩm chất nhân văn cơ bản nhất cần phải phục hồi. Sự trung thực Xã hội nào cũng có xấu có tốt, nhưng ở xã hội ta sự gian dối tràn lan và len lỏi vào ngôi đền thiêng liêng là giáo dục như điểm giả, bằng giả, "học giả”, chạy điểm, chạy trường... là bất bình thường và nghiêm trọng. Bệnh hình thức và thành tích coi như vô tội nhưng thật sự nói lên rằng ở một cấp cao quản lý nào đó người ta chỉ muốn nghe điều bùi tai, bất kể sự thật. Như TS Quang nói, tính giáo điều chỉ có "sự thật riêng" của mình và không muốn nghe những tiếng nói khác hơn. Trong hoạt động thực tiễn lúc đầu tôi đã gặp những học sinh, sinh viên và cả những thầy cô giáo trẻ không dám nói lên ý nghĩ riêng của mình cho dù chúng tôi đã tạo một bầu không khí cởi mở, lắng nghe. Sự sợ hãi như một bóng ma ám ảnh họ. Người trẻ không thích nói dối nhưng cũng không dám nói thật. Sợ nói khác đi sẽ bị trù dập. Không dám nói khác dẫn đến không dám nghĩ khác luôn. Khả năng tư duy, nhất là tư duy sáng tạo, dần dà biến mất. Một hệ quả khác là từ đó họ thiếu những xác tín riêng dẫn tới thiếu bản lĩnh. Bây giờ thì đỡ rồi vì nhiều bạn trẻ đi du học tiếp xúc với cái mới..., nhưng so với tuổi trẻ các nước thì thanh niên VN rất thiếu cá tính. Lương tâm Con người nào lại không có lương tâm. Nhưng sự thiếu lương tâm ở người VN hiện nay cũng đáng báo động. Thử nhìn vào những vấn đề gian lận ở mọi lĩnh vực, mọi cấp bậc như ăn cắp của công, buôn lậu, an toàn vệ sinh thực phẩm, những chuyện gian dối ngay trong ngành y... Cấp quản lý đã ra tay mạnh mẽ với các biện pháp hành chính, luật pháp..., nhưng như một nhà xã hội học pháp luật Mỹ nói: "Luật pháp là biện pháp cuối cùng, quan trọng là một tâm thế sẵn sàng tuân thủ luật". Đó là lương tâm, đó là tự chính mình biết chọn điều đúng. Tinh thần cộng đồng Hiện nay, dù tính tập thể luôn được hô hào nhưng sự ích kỷ cá nhân đang thống trị. Mạnh ai nấy lo cho mình. Đây là vấn đề động chạm tới nghề nghiệp nên tôi đã bỏ công tìm hiểu ít nhiều. Rồi tôi cũng hiểu ra rằng hình như một chủ nghĩa tập thể cực đoan tất yếu dẫn tới chủ nghĩa cá nhân cực đoan. Vì trong đó cá nhân gần như con số không, chỉ chịu đựng một cách thụ động. Do đó họ phải tìm cách tự vệ. Còn trong tinh thần cộng đồng, cá nhân là một chủ thể có nhận có cho. Cá nhân được hưởng những lợi ích cộng đồng nhưng phải có trách nhiệm đóng góp cho nó. Chủ nghĩa cá nhân của ta hiện nay không chỉ biểu hiện trong rối loạn giao thông vì không phải người đi đường không biết luật mà họ chỉ biết có mình họ! Nhưng thâm sâu hơn chủ nghĩa này biểu hiện trong sự thinh lặng trước cái xấu để được yên thân hay giữ cái ghế. Vì thái độ "mackenô” này mà cái xấu mang tính hệ thống kéo dài năm này qua năm nọ. Các kỹ năng xã hội Không lạ gì khi các chuyên gia quốc tế đồng thanh nhận xét về người trẻ VN như rất thông minh, cần cù nhưng cần phải học thêm về các kỹ năng sau đây: Kỹ năng truyền thông. Không dám có ý kiến riêng, lấy gì mà truyền đạt cho người khác. Nói mà sợ bị trù dập, phê phán làm sao dám nói. Làm sao nói khi suốt đời chỉ được nghe, mà nghe ở đây là nghe thụ động, nghe ngán ngẩm chứ không phải nghe tích cực của truyền thông có hiệu quả Kỹ năng giải quyết vấn đề. Kỹ năng này đòi hỏi tư duy sáng tạo, dám nghĩ dám làm. Suốt đời chỉ chờ giải pháp từ trên ban xuống, làm sao dám tự khẳng định. Tinh thần êkip. Lúc đầu khi mới họp nhóm, sinh viên của tôi phản ánh đúng cái văn hóa phong kiến ngoài xã hội. Anh nào lanh lợi nói giỏi được bầu làm trưởng nhóm. Anh đó cũng "ôm sô” hết công việc và ra lệnh. Nhóm viên còn lại thì vừa thụ động vừa bất mãn. Tôi phải làm nhiều buổi tập huấn mới giúp các bạn sinh hoạt nhóm đúng qui cách, nhưng phải công nhận thay đổi không dễ chút nào. Những nhận xét trên hoàn toàn không có gì mới. Những khiếm khuyết của người VN mình cũng không chỉ do nền giáo dục mà ra, mà là hậu quả của quản lý vĩ mô và một triết lý xã hội nào đó về con người. Tôi cũng đồng ý với TS Quang về xu thế thực dụng của xã hội bất lợi cho giáo dục. Có lẽ tuổi trẻ VN cần được hỗ trợ thêm niềm tin từ tấm gương của những người lớn xung quanh mình. Do đó một mình ngành giáo dục không thể thay đổi tình hình, nhưng vai trò của giáo dục vẫn là nòng cốt. Còn nội dung, phương pháp nào để làm mới những giá trị nhân bản trên tùy thuộc những ý kiến đóng góp kế tiếp.

NGUYỄN THỊ OANH

Nhân ngày "Công tác xã hội thế giới"

Nhân ngày "Công tác xã hội thế giới"

Vậy là một ngày “Công tác xã hội thế giới” (CTXHTG) nữa lại sắp đến. Tôi, một người được đào tạo một trăm phần trăm về xã hội học, được một số người xem như là “chàng rể” của ngành CTXH, lại có dịp suy nghĩ về ngành này. Những suy nghĩ mà tôi viết trong bài viết này không nhằm mục đích nào khác là muốn góp một phần nhỏ vào sự phát triển của ngành CTXH.
Không biết lần kỷ niệm sắp tới là lần kỷ niệm lần thứ bao nhiêu ngày CTXHTG tại Việt Nam, nhưng tôi có vinh dự được tham gia ít nhất là ba lần ngày kỷ niệm này. Điều đọng lại trong tôi là gì? Đó là sự không hiệu quả và tốn kém dù ai tham dự cũng đều phải góp kinh phí hoặc tự túc kinh phí. Tại sao không hiệu quả? Vì lâu nay ngày CTXHTG đều diễn ra theo một mô típ duy nhất đó là các nhóm, các cơ quan giới thiệu các hoạt động của mình. Sau đó là một vài câu hỏi, một vài lời hỏi thăm, động viên nhau… và chấm hết. Tôi nhận thấy tham dự những buổi này không mang lại được những bổ ích tương xứng với công sức và kinh phí mà những người tham dự đã bỏ ra. Vậy tôi đề nghị là tại sao chúng ta không biến ngày CTXHTG thành một ngày của sự trao đổi, tranh luận về những gì đang diễn ra trong ngành? Những khiếm khuyết nào đang tồn tại trong giới công tác xã hội? Đâu là những khiếm khuyết do khách quan và đâu là những hạn chế do chủ quan người làm CTXH? Làm thế nào để phát triển và khẳng định chỗ đứng của ngành trong xã hội?…Theo tôi biết, hình như chỉ có ngành CTXH mới là ngành có “triết lý hoạt động”, có những yêu cầu rất cụ thể về phẩm chất của người làm CTXH, còn các ngành khác nhu tâm lý học hay xã hội học… chưa có được triết lý “hành nghề” của mình cũng như chưa nêu rõ những phẩm chất cần có để theo nghề. Vậy một câu hỏi đặt ra là liệu những người đang làm CTXH (đang thực hành nghề hoặc đang giảng dạy) đã hội đủ những phẩm chất mà ngành đòi hỏi phải có chưa? Liệu giới làm CTXH đã thể hiện được triết lý của ngành trong thực tế cuộc sống, làm việc của mình chưa? Dựa trên những quan sát và lắng nghe của bản thân tôi thì câu trả lời cho những câu hỏi trên đây là chưa. Vì sao? Vì trong giới làm CTXH hiện nay đang tồn tại rất nhiều nghịch lý hay khoảng cách giữa lý tưởng của ngành với hiện thực hoạt động. Những nghịch lý đó là:- Tại những tổ chức, những cơ quan làm CTXH đang tồn tại nhiều mâu thuẫn giữa các thành viên trong cùng một nhóm, một tổ chức cũng như giữa nhóm/tổ chức này với nhóm/tổ chức khác nhưng chưa giải quyết được, trong khi chúng ta lại là người đảm nhận việc giúp người khác/tổ chức khác giải quyết mâu thuẫn. Tại sao ta không giải quyết mâu thuẫn của ta với đồng nghiệp mà lại hiên ngang đi giúp người khác giải quyết mâu thuẫn? Chúng ta có vai trò thúc đẩy sự thay đổi nhưng chúng ta có chịu thay đổi, rũ bỏ định kiến của mình chưa? Đây là nghịch lý đầu tiên.- Nghịch lý thứ hai: ngành CTXH không cho phép ta “phân biệt đối xử”, không “gán nhãn” cho thân chủ mà phải xem thân chủ như một nhân vị, nhưng trong giới CTXH lại có sự phân biệt giữa nhân viên kỳ cựu và nhân viên mới vào nghề, có sự phân chia đẳng cấp giữa những người cho là “giỏi” với những người trẻ tuổi nghề. Chúng ta làm việc để thúc đẩy công bằng xã hội nhưng trong nội bộ ngành chúng ta lại tạo ra sự phân tầng. Vậy thì hiểu như thế nào về ngành đây?- Ngành CTXH có cho phép ta nói xấu, chê bai đồng nghiệp trong ngành và ngoài ngành không? Câu trả lời trên lý thuyết là không nhưng thực tế lại đang có. Đây là một nghịch lý thứ ba.- Liệu trong giới CTXH hiện nay có xem CTXH như là một “nghề nghiệp-sứ mạng” (Beruf) hay chỉ là một phương tiện kiếm sống và thăng tiến về địa vị cho bản thân? Khái niệm Beruf mà nhà xã hội học lừng danh Max Weber nói tới đó là chúng ta làm một nghề gì đó không phải chỉ để kiếm sống mà còn để hoàn thành một sứ mạng nào đó, tức nó vừa là một “nghề” (profession) vừa là một “sứ mạng” (vocation). Ngành CTXH theo tôi là một Beruf chứ không phải một “profession”, một phương tiện kiếm sống. Nếu chỉ xem nó là một phương tiện kiếm sống thì ta sẽ rời bỏ nó khi có việc khác tốt hơn, giúp chúng ta có địa vị tốt hơn. Liệu giới CTXH hiện nay quan niệm về nghề của mình như thế nào, như là Beruf hay đơn giản chỉ là một Profession?Lẽ thường tình chúng ta đều biết rằng một trong những phương pháp để tiến bộ hơn đó là nhìn thẳng vào sự thật xem đâu là những khiếm khuyết đang ngăn trở cho sự tiến bộ của mình, cho dù nói ra những khiếm khuyết ấy là điều không dễ chịu chút nào, nhưng là điều bắt buộc phải làm. Những vấn đề tôi nêu trên đây có thể đúng nhiều, đúng ít hoặc không đúng. Vậy thì chúng ta hãy mổ xẻ với nhau xem.Ngành CTXH đang mới chập chững khẳng định vị trí của mình nên nếu ngay từ đầu mà không củng cố lại những “chệch hướng” thì thật khó hy vọng và sự phát triển của ngành trong tương lai.

Lê Minh Tiến

Bản tin SDRC