Chuyện đời tự kể Kỳ 2: Tôi sẽ sống

Chuyện đời tự kể Kỳ 2: Tôi sẽ sống

TT - Ngày đầu tiên trong nhà tạm giữ, tôi đau đớn, vật vã như một con thú trúng tên độc! Từ trong xương trong tủy như có hàng ngàn con giòi con bọ đang đục, khoét, như có ai dùng kềm sắt kẹp, rứt... Tôi húc đầu vào tường phòng giam rầm rầm mong cho được chết đi. Ba ngày liên tục như vậy, tôi không ăn uống được gì, bỏ vào miệng bất cứ thứ gì cũng đều nôn thốc nôn tháo.

Sau một tuần vật lộn, cảm giác "giòi bò” đã hơi bớt nhưng tôi không còn sức lực nữa. Tôi nằm bất động, các khớp xương rã rời, chân tay mỏi nhừ. Ngoài ra, tôi còn bị tiêu chảy kéo dài cả tháng trời.

Tôi ra tòa ngày 21-9-2003. Ba năm tù giam là cái giá mà tôi phải trả. Khi lầm lũi cùng đồng bọn bước lên xe về lại trại giam, tôi ngoái lại nhìn bố mẹ, nét mặt hai người có lẽ đã đến tột cùng đau khổ... Cũng là đưa tiễn, nhưng chao ôi, sao bây giờ khác hẳn với những gì trên sân ga trong ngày đưa tiễn tôi lên đường đi học đại học đến vậy!

Hơn tháng sau tôi được chuyển về trại cải tạo số 6, thuộc huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, cách nhà tôi gần 100km.

Ngày đầu đặt chân lên trại cải tạo, nhìn thấy trại giam được cách ngăn với bên ngoài bằng một bức tường xám xịt cao 4-5m, có năm đường dây điện chạy phía trên, toàn bộ trại nằm lọt giữa thung lũng đá vôi, rừng núi âm u, tôi nghĩ mình sẽ không có ngày trở về.

Sau khi học tập nội qui của trại giam, toàn bộ tù nhân mới được phân về đội đào đất, gọi là "lò huấn luyện lính mới". Mỗi ngày mỗi người phải đào ao và đắp lên bờ đủ một khối lượng đất là 1,5m3. Bây giờ trời bắt đầu vào đông nên thời tiết ở miền sơn cước này rất lạnh, thế mà chỉ mới vác được ba chuyến đất lên bờ ao, người tôi vã mồ hôi như tắm, miệng thở phì phò ra hơi trắng xóa, đến chuyến thứ tư thì tôi không thể chịu được nữa, hai chân run run, mắt hoa lên rồi ngã uỵch.

Những ngày tiếp theo tôi vẫn không thể đào và đắp đủ số lượng đất được giao khoán. Nhưng số lượng thiếu đã ít hơn! Đến ngày thứ mười kể từ khi lên trại, được cán bộ quản giáo gọi lên báo có người thân gặp, không thể tả nổi sự vui sướng của tôi. Từ đằng xa tôi đã nhận ra dáng gầy gầy của mẹ, mái tóc đã điểm bạc của bố! Tôi ào tới. Cả nhà chúng tôi ôm chầm lấy nhau, mẹ tôi khóc nức nở, còn bố tôi chỉ ngồi lặng lẽ. Lúc này tôi mới nhận ra một điều: bố mẹ là chỗ dựa vững chắc nhất cho cuộc đời. Sự có mặt đúng lúc và những lời yêu thương, động viên chân tình của bố và mẹ đã giúp tôi vượt qua được những ngày gian khổ về thể xác lẫn tâm hồn.

Nhờ cải tạo tốt, không vi phạm kỷ luật nên tôi được giảm án ba tháng. Cuộc sống không có ma túy đã giúp tôi lấy lại phần nào sức khỏe, nỗi thèm nhớ về ma túy bắt đầu nguôi đi nhưng cũng chưa thể nói đã quên được hẳn! Một cảm giác gai gai chạy dọc sống lưng khi có ai nhắc tới việc chơi ma túy hoặc khi tự tôi nghĩ về nó. Trước đây cứ nghĩ thích chơi thì chơi còn không thích thì bỏ nhưng đâu phải vậy. Tôi và những người nghiện khác đã quá sai lầm khi không hiểu hết hậu quả ghê gớm của ma túy!

Những ngày đầu mới trở về nhà, tôi không biết phải bắt đầu từ đâu cả. Em trai tôi đã đi nghĩa vụ quân sự hơn một năm nay, bây giờ nhà tôi thật neo vắng. Bố tôi nhẹ nhàng bảo: "Ở trên đời này có rất nhiều cách để sống và làm người con ạ, nhưng quan trọng là con phải biết sống, làm người một cách đúng nghĩa". Bố bảo tôi: "Không học xong đại học được thì con làm thợ, hãy ở nhà một thời gian cho có sức khỏe rồi bố xin cho đi làm công nhân như bố". Nghe những lời nói của bố, tự nhiên nước mắt tôi ứa ra!

Tôi nằm ở nhà không bước ra khỏi cửa mấy ngày. Một buổi sáng, tự nhiên tôi muốn đi ra phố, xem thử sau mấy năm xa phố phường có gì thay đổi không. Xui khiến sao gặp lại người bạn mãn hạn tù về trước tôi ít lâu. Mồ hôi bỗng túa ra như tắm, miệng đắng ngắt, mắt nhìn gói heroin trên tay bạn tôi trân trân như bị thôi miên. Anh ta cho thuốc vào ống tiêm. Bẻ ống nước cất kêu cái bụp! Tiếng gãy bụp của đầu ống nước cất như thức tỉnh tôi, mắt tôi hoa lên khi thấy bạn tôi đang tự chích mũi kim vào mạch máu. Tôi hét lên một tiếng rồi nhảy lên xe nổ máy bỏ chạy. Về tới nhà tôi không kịp dựng xe, mặc chiếc xe đổ kềnh ra sân, tôi lao vội vào giường nằm vật xuống thở.

Sau một giấc ngủ đầy mộng mị, sáng hôm sau, khi thức dậy đã gần 10 giờ, tôi thấy mệt như vừa trải qua một trận ốm. Tôi dắt xe máy đi ra phố, không hiểu ma quỉ đưa lối thế nào mà tôi lại đi tới chỗ hôm qua đã gặp người bạn tù, tôi cũng không nhớ lúc đó đã nói những gì, chỉ biết lần này tôi không còn đủ sức lực và tinh thần để chống lại sự cám dỗ nữa! Như một cái máy đã lập trình sẵn, tôi tiêm liều ma túy vào cơ thể. Cảm giác "phê” lần này kéo dài và dữ dội hơn trước bởi vì tôi đã không sử dụng ma túy một thời gian quá dài!

Trưa hôm đó tôi không về nhà, bởi cảm giác tội lỗi nên tôi không dám đối diện với bố mẹ. Ngày thứ hai rồi ngày thứ ba tôi không về nhà. Tôi bắt đầu lang thang với người bạn tù và cuộc đời tôi lại quay về con đường nghiện ma túy!

***

Những hồi ức cũ đã đi qua! Lúc này trời đã tạnh mưa. Tôi lê những bước chân không chủ định và đứng trước hiên nhà lúc nào không biết nữa. Cất tiếng gọi: "Mẹ ơi!", mẹ quay người lại, nhìn thấy tôi, chiếc nồi đang cầm trên tay mẹ rơi xuống đất đánh xoảng, mẹ ôm chặt lấy tôi như sợ nếu buông ra sẽ mất tôi ngay. Bà nói trong nước mắt: "Ở nhà với bố mẹ đi con, mẹ xin con, con đừng đi nữa".

Tôi biết trước những ngày cai nghiện sắp tới sẽ khó khăn khổ sở vô cùng, nhưng tôi phải chấp nhận và chiến đấu với bản thân. Nếu lần này không vượt qua được chắc chắn tôi sẽ chọn cái chết, bởi thà tôi chết đi bố mẹ tôi chỉ đau đớn một lần. Còn nếu tôi tiếp tục sống cuộc đời nghiện ngập thì nỗi đau của bố mẹ tôi sẽ kéo dài mãi cho đến lúc xuôi tay nhắm mắt.

NGUYỄN THẾ SƠN
(thành phố Vinh)
Nguồn: Báo Tuổi Trẻ ngày 06/06/2008

Chuyện đời tự kể

Chuyện đời tự kể
Lời tòa soạn: Cai nghiện ma túy không bao giờ dễ dàng. Khảo sát mới đây cho thấy tỉ lệ tái nghiện từ 80-85% sau ba năm. Nguyễn Thế Sơn, một thanh niên 27 tuổi, cho biết anh gửi tới Tuổi Trẻ bài viết dưới đây trong lúc đang tự xích chân mình vào giường để cai nghiện. Anh đã tái nghiện một lần và quyết chí lần này sẽ cai nghiện thành công. Ban tổ chức Chuyện đời tự kể xin được "phá lệ" đăng làm hai kỳ. Kính mời bạn đọc theo dõi.

Kỳ 1:

Những cơn điên ma túy

TT - Trời mưa như trút. Nước mưa chảy ướt đầm đìa trên mặt, thấm vào làm mắt cay xè và trong tiếng sét ầm ầm, tôi vẫn bước những bước chân vô định. Có một con người khác bên trong tôi đang bắt tôi phải đi. Tôi đang đói thuốc! Cho dù bầu trời này có sập xuống đi nữa tôi cũng phải đi. Để cướp, để trộm, để kiếm ra cái gì đó có thể mua được heroin trong lúc này. Còn mọi thứ khác đều vô nghĩa.

Bắt gặp một cụ ông đang cầm trên tay mớ tiền lẻ, cơ thể tôi như được tiếp thêm nguồn sinh lực. Tôi bay ào đến, giật phăng mớ tiền rồi chạy một mạch vào con hẻm. Tôi cũng không nhớ mình đã đến khu xóm liều ổ chuột bằng cách nào. Sau khi mua được thuốc, tôi ngồi xuống lấy ống tiêm nhựa trong túi ra tự tiêm.

Trong đời con nghiện, chỉ có khoảng thời gian ngắn ngủi chừng một giờ sau khi phê thuốc là có được những suy nghĩ đúng đắn phần "người". Thời gian còn lại, nhất là khi đói thuốc, phần "con" chiếm nhiều hơn. Sau khi phê, được trở lại phần "người", sự ân hận và day dứt trong tôi chợt ùa tới. Tôi như thấy mẹ tôi đang đứng khóc trước mặt và bố đang vô cùng thất vọng nhìn tôi.

Bất chợt tôi bật khóc, khóc cho những tội lỗi mà tôi đã gây ra, cho bố mẹ đã uổng công sinh tôi ra và nuôi tôi lớn, khóc cho bản thân tôi đã lớn mà chưa khôn, đổ hết công ơn bố mẹ xuống sông xuống biển.

xxx

Năm 2000, tôi thi đậu vào một trường đại học ở Hà Nội. Ngày bố mẹ tiễn tôi lên tàu từ Vinh, tôi nhớ mãi khuôn mặt rạng ngời hạnh phúc của bố và lời dặn dò của mẹ, tự nhủ lòng phải luôn cố gắng học thành người.

Năm học thứ nhất trôi đi trong yên bình phẳng lặng, tôi tham gia hầu hết các hoạt động của trường. Khi tham gia những trận đấu giải bóng đá sinh viên, tôi làm quen được nhiều bạn mới, trong đó có "bóng nhựa", tên thật là Tr. "Bóng nhựa" hay tổ chức những lần đi đá bóng độ, tôi là một trung phong luôn đem lại những bàn thắng nên được Tr. đưa cho tiền để tiêu xài. Những đồng tiền như vậy phần nào giải được cơn "khát" tiền của cuộc sống sinh viên! Sau này tôi mới biết "bóng nhựa" là một công tử ăn chơi bạt mạng, tiêu tiền như rác.

Sang năm học thứ hai, tình bạn của "bóng nhựa" với tôi ngày càng khăng khít, thông qua "bóng nhựa" tôi biết thêm nhiều bạn bè mới ở đất Hà thành.

Những năm đó, phong trào đua xe diễn ra với qui mô và mức độ ngày càng tăng. Những cuộc đua như vậy thường có mặt 9-10 nhóm, mỗi nhóm bốn tay đua. Nhóm chúng tôi góp mặt trong tất cả cuộc đua và nhanh chóng nổi tiếng trong giới "anh hùng xa lộ Hà thành", giật hết các giải thưởng. Thời gian đầu tôi chỉ tham gia với vai trò ngồi sau xe, nhưng về sau tôi không chịu thua kém đồng đội. Khi thực hiện những trò chơi quái đản, chết người với chiếc xe máy như "bốc đầu", dùng chân lái xe, điều khiển xe bay qua chướng ngại vật... tôi luôn được sự cổ vũ nồng nhiệt.

Để có sự ngông cuồng xem thường mạng sống của chính mình, tất cả chúng tôi đều phải dùng ma túy! Tôi nhớ mãi lần đầu tiên dùng ma túy. Phê hay sung sướng đâu chẳng thấy, chỉ thấy miệng khô, đắng ngắt, người nóng ran khó chịu và rất khát nước. Uống nước đến mấy cũng không đã khát, chỉ có ngồi lên xe máy chạy hết tốc lực thì cái nóng ở đầu và cơ thể mới dịu đi. Đặc biệt, lúc đó không biết sợ tốc độ là gì.

Chúng tôi cũng thường chui vào các vũ trường, chọn đó làm nơi gặp gỡ. Tiếng nhạc đinh tai nhức óc người bình thường không thể chịu nổi, nhưng sau khi đã "ngậm hàng" - dùng thuốc lắc - chúng tôi có thể nhảy nhót, uốn éo man dại suốt đêm. Những cuộc vui chơi như vậy và số lần bỏ học của tôi ngày càng tăng lên theo cấp số nhân. 800.000đ của bố mẹ chắt chiu gửi ra hằng tháng bị tôi ném không thương tiếc vào những cuộc vui tội lỗi.

Những lúc tỉnh táo nhìn lại cuộc đời và sự kỳ vọng của bố mẹ vào mình, tôi vô cùng ân hận, nhưng cảm xúc ấy nhanh chóng biến mất khi đám bạn công tử xuất hiện. Năm 2002, trong một lần công an truy quét tệ nạn xã hội, tôi và đám bạn ăn chơi bị bắt. Tôi bị đuổi học!

Kể từ lúc này, cuộc đời tôi rẽ sang một lối khác, không còn dám trở về nhà. Sự chán nản và buông xuôi càng khiến tôi chơi ma túy với mức độ tăng cao để không phải đối diện với sự thật ê chề hiện tại. Những ngày hết tiền mua heroin, vật vã, đau đớn, lúc này tôi mới biết mình đã nghiện, vậy mà trước đây tôi cứ nghĩ chơi ma túy chỉ là vui mà thôi. Hết thảy bạn bè và người quen cũ đều bị tôi tìm đến để vay tiền. Tôi cứ sống như vậy cho đến ngày không còn ai để vay tiền được nữa, tất cả những người tử tế đều xa lánh tôi.

"Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã”, ông bà ta ngày xưa nói quả không sai. Tôi lại có thêm những người bạn nghiện mới và nhanh chóng cùng nhau kết thành một băng cướp giật để có tiền mua ma túy.

Cái gì đến sẽ phải đến. Trong một lần giật dây chuyền, mặc dù đã xài hết những ngón vào cua "bó vỉa", những cú lắc, lạng lách qua đầu ôtô, tôi vẫn bị công an rượt đuổi bắt được và bị điệu về số 16 Thuyền Quang, Hà Nội.

NGUYỄN THẾ SƠN (thành phố Vinh)
(Xem tiếp phần kết vào số báo ngày mai, 6-6-2008)
Nguồn: Tuoi Trẻ ngày 05/06/2008

TÂM LÝ BỆNH HỌC VỀ NGHIỆN MA TÚY Ở TUỔI THIẾU NIÊN

TÂM LÝ BỆNH HỌC VỀ NGHIỆN MA TÚY Ở TUỔI THIẾU NIÊN

Lâm Xuân Ðiền*

Trong quá trình xây dựng nhân cách, các em thiếu niên thường hay tìm kiếm bản sắc (Identité) riêng của mình và nhiều lúc nghĩ rằng việc sử dụng chất gây nghiện sẽ giúp cho các em vượt qua những thử thách, những khủng hoảng trong giai đoạn phát triển đầy khó khăn của tuổi trẻ. Vấn đề nghiện ngập ở tuổi thiếu niên là một vấn đề mới, chủ yếu là từ hai thập kỷ qua.
TẠI SAO THIẾU NIÊN LẠI CÓ HÀNH VI- NGHIỆN NGẬP
1/ Ảnh hưởng của một xã hội tiêu dùng (Société de consommation):
Xã hội tràn ngập những sản phẩm làm cho cuộc sống dễ dàng hơn và thoải mái hơn. Có rất nhiều động cơ để thúc đẩy việc sử dụng các vật thể tạo khoái cảm (Objets de plaisir). Thường thì các em thiếu niên sử dụng các sản phẩm ấy cũng vì muốn chứng tỏ mình đã trưởng thành như người lớn. Ðó là một hành vi bắt chước (Imita-tion). Việc sử dụng ma túy cũng có thể do những yếu tố văn hóa, môi trường xã hội, những phương thức, thông tin, khả năng cung cấp cũng như khả năng tiếp cận với ma túy.
2/ Sự thay đổi bản sắc ở tuổi thiếu niên:
Tuổi trẻ thường hay tìm kiếm những kinh nghiệm trong các lĩnh vực của cuộc sống. Ảnh hưởng của nhóm rất mạnh, có thể tạo ra những động tác tiêu cực. Trong lúc vui đùa với nhau, các em truyền tay nhau và thử sử dụng một chất kích thích nào đó. Hành vi này có thể coi như một hành vi nguy cơ. Việc sử dụng các chất gây nghiện không thể tách rời bối cảnh phát triển nhân cách của các em. Sử dụng ma túy có thể đồng nghĩa với việc chống lại những qui tắc của xã hội, tìm kiếm những kinh nghiệm mới, phát triển những kiểu hành vi mới, hay tạo dựng những giá trị mới.
3/ Yếu tố cá nhân:
Các em thiếu niên thường hay nêu lên những động cơ của việc nghiện ngập như sau:
- Tò mò.
- Ðể có thể hòa nhập với một nhóm bạn.
- Bị áp lực của bạn bè.
- Ðể giảm căng thẳng về tâm lý.
- Ðể thoát sự cô độc và buồn chán.
- Ðể tạo khoái cảm.
- Ðể tạo sự dễ dàng trong việc giao tiếp với người khác.
- Ðể tỏ sự chống đối với cha mẹ.
- Thách thức với xã hội.
- ...
HÀNH VI NGHIỆN NGẬP (conduite addictive)
Trước kia, khái niệm hành vi nghiện ngập thường gắn với một chất nào đó ở bên ngoài. Hiện nay, nhiều tác giả (Oxford, 1978; Schneider, 1991) đã mô tả năm yếu tố chính đặc trưng cho hành vi nghiện ngập:
- Một sự thôi thúc (Compulsion) thực hiện hành vi đó.
- Cố bám giữ hành vi đó dù có những hậu quả xấu.
- Một ám ảnh (Obsession) đối với hành vi.
- Một cảm giác tội lỗi sau khi thực hiện.
- Khi ngưng đột ngột thì lại có những triệu chứng nặng nề về mặt tâm lý hay/ và sinh lý.
Khái niệm về sự lệ thuộc đã vượt qua và thay thế khái niệm về nghiện thuốc (Pharmaco-dépendance) và có thể mở rộng đối với những hành vi nghiện ngập nhưng không có chất độc, chất thuốc (Addiction sans drogue).
CÁCH GIẢI THÍCH VỀ TÂM LÝ BỆNH HỌC
1/ Về mặt sinh học:
Chất sérotonine có thể gây ra nghiện ngập thông qua vai trò của nó trong việc tạo ra sự bốc đồng (Impulsivité) và sự làm chủ rất kém về hành vi. Việc thí nghiệm ở thú vật cho thấy, sự gia tăng hoạt động của dopamine tạo nên sự khởi động cho các hành vi thích thú các chất gây nghiện. Ðây là một lĩnh vực cần phải được nghiên cứu nhiều hơn. Nhưng chác chắn là chúng ta không thể giải thích những hành vi lệ thuộc bằng những yếu tố sinh học.
2/ Việc tìm kiếm những cảm giác:
Sự phân tích các thang tìm kiếm cảm giác (Echelle de recherche de sensations) cho thấy sự hiện diện thường xuyên của 4 yếu tố:
- Sự tìm kiếm nguy hiểm và phiêu lưu.
- Tìm kiếm kinh nghiệm.
- Chống ức chế.
- Khuynh hướng buồn chán.
3/ cách tiếp cận phân tâm:
Hiện nay, chưa có một lý thuyết phân tâm nào có thể giải thích một cách đầy đủ những cơ chế tiền ý thức và vô thức nằm phía sau hành vi lệ thuộc. Có thể kể ra 3 cách giải thích:
- Sự khoái cảm (Plaisir): gắn liền với kích thích dục tính (Excitation érotique) có nghĩa là việc tìm kiếm một khoái cảm dục tính là cơ chế tạo nên sự lệ thuộc.
- Sự ái kỷ (Narcissisme): khái niệm bản thân - đối tượng (Soi-objet) được đưa ra để giải thích việc chủ thể phụ thuộc cần đến một đối tượng, không phải vì những phẩm chất của nó, mà chỉ vì bản thân nó mà thôi.
- Việc làm êm dịu những căng thẳng (apaisement des tensions): khái niệm này có thể đưa ra để giải thích trường hợp thiếu những cơ chế phòng vệ chống lại sự lo hãi tạo nên một sự căng thẳng bên trong đôi khi chịu không nổi. Chính lúc đó lại tìm đưọc trong hành vi nghiện ngập một phương tiện để làm êm dịu những căng thẳng.
NHÂN CÁCH CỦA THIẾU NIÊN NGHIỆN NGẬP
Tuổi thiếu niên là tuổi rất nhạy cảm với nguy cơ nghiện ngập. Có thể quan sát được những yếu tố chủ yếu như sau:
- Những xung đột giữa sự ham muốn khẳng định mình và sự phụ thuộc trước kia.
- Những lo hãi hay những nghi ngờ về tương lai bản thân, cộng vào đó là sự tan rã về tư tưởng của những hệ thống giá trị và hệ thống tham khảo, chỗ dựa gia đình, văn hóa, đạo đức, những cái không thể thiế- được trong sự cấu trúc bản sắc cá nhân.
- Việc kéo dài sự phụ thuộc về vật chất và tình cảm tạo nên sự không thỏa mãn và đôi lúc tạo nên những rối loạn.
- Quan hệ xã hội của các băng nhóm, nhằm tìm kiếm bản sắc riêng. Thêm vào đó là quá trình ảnh hưởng, bắt chước bạn bè, đồng hóa với những "người mạnh".
Nhìn chung trong tiến trình hình thành nhân cách của các thiếu niên nghiện đều có sự đan xen giữa nhiều mức độ nguyên nhân. Cho nên cần có sự quan sát kỹ lưỡng và phân tích khoa học tùy theo từng trường hợp.
DẤU HIỆU CỦA HÀNH VI NGHIỆN NGẬP
Ðây là những dấu hiệu mà cha mẹ cũng như những người thân trong gia đình có thể phát hiện sớm ở trẻ:
1/ Dấu hiệu chung:
- Không thích giao tiếp
- Không để ý đến bề ngoài: quần, áo...
- Quan trọng hóa qui chế xã hội.
- Thay đổi bạn.
- Thay đổi nhiều về cảm xúc (trầm nhược, hung hãn..)
- Mất hứng thú đối với thể thao.
- Thay đổi tính tình.
- Cười vô cớ.
- Hành vi dễ thương, nói dối.
- Mùi thơm khác thường, dấu vết trên thân thể, quần áo...
- ....
2/ Ở trường:
- Học lực sa sút
- Không ham thích các hoạt đô-g trong trường học.
- Trốn học
- Ăn cắp ở trong trường
- Tập trung kém, thờ ơ
- Thay đổi thái độ sau khi ra chơi hay sau khi vào nhà vệ sinh.
3/ Ở nhà:
- Chán ăn
- Ði, về không đúng giờ giấc
- Thường hay đi ra khỏi nhà
- Thay đổi thái độ
Ðương nhiên, những dấu hiệu trên chỉ giúp phát hiện trẻ bị nghiện. Nhiều dấu hiệu này cũng có thể tìm thấy ở các trẻ khác trong quá trình hình thành nhân cách.
CÁC GIAI ÐOẠN SỬ DỤNG CHẤT GÂY NGHIỆN
1/ Tiếp xúc lần dầu (Prise de contact):
Ở đây vấn đề khoái cảm giữ vai trò quan trọng. Trên thực tế phần lớn các em ít khi thích thú ly bia, điếu thuốc hay liều thuốc đầu tiên. Giai đoạn này không có vấn đề gì đặc biệt khó khăn.
2/ Thử nghiệm (Expérimentation):
Các em chọn lựa giữa hai con đường tạm ngưng hay tiếp tục sử dụng chất gây nghiện. Phần lớn các em bỏ việc làm quen với các chất bị cấm. Giai đoạn này chưa có vấn đề gì nhiều, không có vấn đề gì trầm trọng.
3/ Sử dụng thường xuyên (Usage répété):
Việc sử dụng ma túy nhiều lần với một mức độ thấp thì chưa thể đưa đến những hậu quả nghiêm trọng. Giai đoạn này các em còn có thể quyết định từ bỏ hẳn được.
4/ Sự lệ thuộc (Dépendance):
Ðến giai đoạn này, muốn cứu vãn tình hình cần phải có sự hỗ trợ của các chuyên gia y tế, tâm lý, xã hội. Trẻ đang phải đối mặt với những vấn đề mới về thể chất, tâm lý, xã hội, kinh tế hay luật pháp.
5/ Nghiện ngập (Toxicomanie):
Các em lao vào một cuộc sống đầy kịch tính và rơi vào một vòng lẫn quẩn. Các em tìm cách thoát khỏi những khó khăn, những xung đột nội tâm bằng con đường sử dụng ma túy. Ðây là đỉnh cao nặng nhất của sự nghiện ngập.
Chia nhỏ các giai đoạn như vậy cũng nhằm để hiểu rõ hơn tâm lý và tình trạng nghiện ngập của các em, có giải pháp đúng đắn cho việc phòng ngừa và giúp các em thoát ra khỏi sự lệ thuộc và sự nghiện ngập một cách có hiệu quả hơn.
RÉSUMÉ
PSYCHOPATHOLOGIE DE LA TOXICOMANIE
CHEZ LES ADOLESCENTS.
Depuis les deux dernières décennies, les adolescents sont de plus en plus attirés par l-usage des drogues.
Les raisons qui les rendent plus vulnérables peuvent être: l-influence de la société de consommation, le changement d-identité lors du passage de l-enfance vers l-adolescence, les facteurs personnels. Le concept "conduite addictive" s-est progressivement substitué au terme de pharmacodépendance. Cette notion de dépendance se voit actuellment étendue à des comportements addictifs sans l-usage d-un produit toxique, "addiction sans drogue".
Des modèles psychopathologiques d-inspira-tions diverses, proposent différentes approches explicatives: Approches biologiques, recherche de sensations, approché psychodynamique générale. Nous avons aussi rappelé les signaux révelateurs de la toxicomanie chez les adolescents. Afin de mieux comprendre l-adolescent consommateur de drogue nous avons décrit plusieurs niveaux dans les- assuétudes: Prise de contact, expérimen-tation, usage répété, comsommation excessive, dépendance, toxicomanie. Cette description permet de mieux comprendre les comportements addictifs chez les adolescents et de pouvoir prendre des mesures appropriées dans la prévention de la toxicomanie.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. SPPP: L-usage des drogues - Bruxelles, 1995.
2. Luc Bils: La prévention et l-education pour la santé dans le champ des toxicomanies: Utilités et Difficultés - Séminaire International sur les Assuétudes - Bangkok, 3-1998.
3.Thongchai Uneklabh: Implemen-tation of substance abuse - prevention and intervention and demand reduction program in Thailand - Thailand, 1997.
4. ONCB: Narcotics annual report - Thailand, 1996.
5. D. Marcelli, A-Braconnier: adolescence et psycho-pathologie - Masson - Paris, 1995.
6. Guy Lazorthes: Sciences humaines et sociales. l-homme, la société et la médecine - Masson - Paris, 1996.
7. Trương Thìn, Phạm Nguyễn Vinh, Nguyễn Quang Văn: Chiến đấu với ma túy giành lại con người , Sở- Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, 1985.
8. OMS: La santé des jeunes. Geneves,1994.